Çaykara İlçemiz Trabzon’un doğusunda yer almakta ve Trabzon şehir merkezine 75 km uzaklıktadır. Sahilden 25 km iç kısımda yer alan Çaykara ilçesine Of’tan itibaren Solaklı Deresinin hemen kenarında seyreden yolla ulaşılmaktadır. İlçemizin 2000 yılı nüfus sayımına göre nüfusu 35 435 ‘tir. İlçe merkezinin nüfusuna baktığımızda ise 5 829 ‘dur. İlçemizin yüzölçümü 573 km2 olup, yüzölçümü bakımından Trabzon ilinin ikinci büyük ilçesidir.
Çaykara ilçesi Solaklı ve Yeşilalan derelerinin birleştiği vadi üzerinde kurulmuştur. İlçemiz adını buradaki Çaykara Suyundan almaktadır.
İlçemizin tarihine baktığımızda, Trabzon un tarihi ile bağlantılı olduğunu görmekteyiz. Yazılı kayıtlara göre Çaykara Eti Uygarlığından itibaren Peçeneklerin ve Bizanslıların yerleşim yeri olmuştur. 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon’u fethi ile birlikte Trabzon Rum Pontus Devletinin himayesinden kurtularak, Osmanlı Devletinin himayesine girmiştir. Daha sonraları 1915 yılında Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus ordusunun işgaline uğrayan ilçemiz 27 Şubat 1918 de düşman işgalinden kurtarılmıştır. 27 Şubat her yıl ilçemizin düşman işgalinden kurtuluşunun yıldönümü olarak kutlanmaktadır.
İlçemiz 1925 yılına kadar KADAHOR ismi ile Of’a bağlı bir köy iken 1925 yılında bucak olmuştur. 01.06.1947 yılında 5071 sayılı kanunla ilçe statüsüne kavuşmuş ve 1948 yılında fiilen teşkilatlandırılmıştır.
Çaykara ilçesine bağlı 4 belde ve 27 köy vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
1. Ataköy Köyü (Belediye)
2. Karaç Köyü (Belediye)
3. Uzungöl Köyü (Belediye)
4. Taşkınarn Köyü (Belediye)
5. Akdoğan Köyü
6. Arpaözü Köyü
7. Aşağıkumlu Köyü
8. Balyacılı Köyü
9. Çambaşı Köyü
10. Çamlıbel Köyü
11. Çayıroba Köyü
12. Demirkapı Köyü
13. Demirli Köyü
14. Derindere Köyü
15. Eğridere Köyü
16. Kabataş Köyü
17. Kayran Köyü
18. Koldere Köyü
19. Köknar köyü
20. Köseli Köyü
21. Maraşlı Köyü
22. Soğanlı Köyü
23. Şahinkaya Köyü
24. Şekersu Köyü
25. Taşlıgedik Köyü
26. Taşören Köyü
27. Ulucami Köyü
28. Uzuntarla Köyü
29. Yaylaönü Köyü
30. Yeşilalan Köyü
31. Yukarıkumlu Köyü
Arazi yapısı dağlık olduğundan tarıma elverişli arazi kısıtlıdır. Bunun doğal sonucu olarak ta tarım çok az yapılmaktadır, yapılan tarım da zaten ihtiyacı karşılamamaktadır. En fazla yetiştirilen ürünlere baktığımızda bunların başında fındık ve çay gelmektedir. Bunları mısır ve ceviz takip etmektedir. Bu ürünlerin hepsi her yerde yetiştirilememekle beraber geçimi karşılayacak düzeyde değildir. İlçemizde ek gelir sağlayıcı imkânlar olmadığı için nüfusun çoğunluğu yurt dışına veya başka illere göç etmiş ve yaşamlarını burada sürdürmektedirler. Bu sebepledir ki hemen her yerde muhakkak bir Çaykaralı karşınıza çıkar.
Dünyaca meşhur Uzungöl sayesinde Çaykara, Trabzon’un diğer illerine oranla daha şanslıdır. Doğa güzelliği bakımından çok beğenilmekte, yerli ve yabancı ziyaretçilerin uğrak yeri olmaktadır. Çaykara Uzungöl arasındaki yol çalışmaları devam etmektedir. Burada tesis sayısı zamanla artmış ve yatak kapasitesi 1000 e ulaşmıştır. Bunun yanı sıra insanların ailece kalabilecekleri Bungalov tipi evlerde yapılmıştır. Turizm sayesinde özellikle yaz aylarında istihdama yönelik önemli gelişmeler olmuş, iş imkanları oluşturulmuştur.
Uzungöl’den başka biraz daha yüksek kesimler çıkıldığında Balıklı Göl, Aygır Gölü, Kara Göl ve Haldizen dağlarında birbirine bağlı göller mevcuttur. Buralarda yapılaşma olmadığı için, doğa tahrip edilmemiş ve gezilip görülecek yerlerin başında gelmektedir.
Son zamanlarda yayla turizmi artmış ve gezilecek yaylaların başında Sultanmurat Yaylası gelmektedir. Sultanmurat yaylası adını 1915 yılında Birinci Dünya Savaşında Ruslarla yapılan savaş sırasında burada şehit olan askerlerimizin bulunduğu şehitlikten almıştır. Sultanmurat yaylasında 100 yatak kapasiteli bir otel bulunmaktadır. Bu otel yerli ve yabancı ziyaretçilerin rahatlıkla kalabileceği ve her türlü ihtiyaçlarına cevap verecek kapasitede bir oteldir.